12 Eylül Referandum da oyunuz ne olacak Evet – Hayır?

Peki, Referandum nedir?

Bu güne kadar kaç kez Referandum yapıldı?

Sonuçları ne oldu?

12 Eylülde neye EVET-neye Hayır diyeceğiz?

Nasıl oy kullanacağız?

Akıllardaki bu gibi soruların maalesef cevaplarını halkın %90’ını bilmiyor.

Kamuoyunda partilerin savaşı olarak dillendiriliyor.

Ben solcuyum HAYIR Ben sağcıyım EVET diyen çok.

İnsan sandığa giderken neden gittiğini ne yaptığını bilmezse ne kadar ülke için gelecek için ne kadar faydalı olur.

Akıllardaki soruları merak edilenleri sizler için araştırdım.

 

  Referandum (latince referendum) genelde anayasa değişikliği, yasaların kabulü ve ya çok önemli meselelerde halkın iradesini belirlemek amacıyla yapılan oylamadır. Referandumda halkın iradesi idareye doğrudan doğruya yansımakta olup doğrudan demokrasi'nin güzel bir örneğidir. Temsili demokraside ise, halkın seçtiği insanlar, halkın iradesini yansıtmaya çalışmaktadır. Türkiye'de çok az uygulanan referandum, gelişmiş ülkelerde sık sık uygulanır.

Altıncı Referandum: 12 Eylül tarihinde olacak Muhalefet ile iktidar partilerinin “evet” ve “hayır” kampanyaları ile geçmişte kalan5 referanduma bir yenisi daha eklenecek.

EVET: Türkiye’de ilk referandum, 27 Mayıs 1960 askeri müdahalesinin ardından hazırlanan 1961 Anayasası için yapıldı. 9 Temmuz 1961’deki halkoylaması ile 1961 Anayasası, yüzde 38,3 "hayır" oyuna karşılık, yüzde 61,7 "evet" oyuyla kabul edildi.

EVET: Türkiye ikinci kez "1982 Anayasası"nın halkoyuna sunulması üzerine sandık başına gitti. İkinci referandum, 1980 askeri müdahalesinin ardından hazırlanan 1982 Anayasası için 7 Kasım 1982’de yapıldı.
Halkoylamasına, 18 milyon 885 bin 488 seçmen katıldı. 17 milyon 215 bin 559 seçmen "kabul" (yüzde 91.37), 1 milyon 626 bin 431 seçmen de "ret" (yüzde 8.63) oyu kullandı. 1982 Anayasası, sonuçların açıklanmasıyla 9 Kasım 1982’de yürürlüğe girdi.

EVET: Türkiye’de 3. halkoylaması, 1982 Anayasası’nın Geçici 4. maddesi ile getirilen 10 ve 5 yıllık siyasal yasakların kalkıp kalkmaması konusunda 6 Eylül 1987’de düzenlendi. Yüksek Seçim Kurulu (YSK), halkoylaması sonuçlarını 12 Eylül 1987’de açıkladı. Halkoylamasına 24 milyon 436 bin 821 seçmen katıldı. Geçerli 23 milyon 347 bin 856 oydan 11 milyon 711 bin 461’i "evet", 11 milyon 636 bin 395’i "hayır" çıktı. Böylece, Geçici 4. madde yürürlükten kalktı.

HAYIR: Türkiye’nin dördüncü kez önüne getirilen halkoylaması sandığının konusu ise Anayasa’nın 127. maddesindeki yerel seçimlerin 1 yıl erkene alınıp alınmaması oldu. Bu halk oylaması, 25 Eylül 1988’de yapıldı. Seçmenlerin yüzde 65’i "hayır", yüzde 35’i "evet" oyu kullandı. Böylece yerel seçimlerin erkene alınması için Anayasa’nın 127. maddesindeki değişiklik kabul edilmedi ve 13 Kasım 1988 olarak öngörülen erken yerel seçim yapılmadı.

EVET: Türkiye’nin Beşinci oylaması.

Cumhurbaşkanını halkın seçmesi, yasama yılının 4 yıla indirilmesi, Meclis’in toplantı yeter sayısının 184 olması gibi anayasa değişiklikleri yüzde 68.95 oy oranıyla kabul edildi. Bu referandumda, “hayır” cephesi ise yüzde 31.05 oy oranında kaldı.

 

Halkoylamasında, milletvekili genel seçimlerinden farklı olarak beyaz renk üzerinde "Evet", kahverengi üzerinde "Hayır" ibareleri bulunan iki ayrı renkten oluşan birleşik oy pusulası kullanılacak. Halkoylamasına katılanlar, üzerinde özel işaret bulunan mühürü birleşik oy pusulasında tercih ettiği kısmın üzerine basarak oyunu kullanacak.

 

Referandumda neleri oylayacağız?

 

Çocuklar, yaşlılar, özürlüler, harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleri ile malul ve gaziler için alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı sayılmaz.

Herkes, kendisiyle ilgili kişisel verilerin korunmasını isteyebilir.

Yurt dışına çıkış hâkim kararına sınırlanır.

Her çocuk, korunma ve bakımdan yararlanma, yüksek yararına açıkça aykırı olmadıkça, ana ve babasıyla kişisel ve doğrudan ilişki kurma ve sürdürme hakkına sahiptir. Devlet, her türlü istismara ve şiddete karşı çocukları koruyucu tedbirleri alır.

Aynı zamanda ve aynı iş kolunda birden fazla sendikaya üye olunamaz yasağı kalkıyor.

Memurlar ve diğer kamu görevlileri toplu sözleşme yapabilecek, memurlar disiplin cezalarını yargıya taşıyabilecek.

Partisinin kapatılmasına neden olan milletvekilinin milletvekilliğinin sona ermesi uygulaması kalkıyor.

Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.

Meclis Başkanı görev süresi ilk seçimde iki yıl olacak.

YAŞ kararlarına karşı yargı yolu açılacak.

Adalet hizmetleri ile savcıların idarî görevleri yönünden Adalet Bakanlığınca denetlenecek.

Askeri yargı, devletin güvenliğine, anayasal düzene karşı suçlara ait davalara bakamayacak.

Anayasa Mahkemesi onyedi üyeden oluşacak,  TBMM üye seçebilecek, üyeleri 12 yıl için seçilecek. Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru yapılabilecek, iki bölüm ve Genel Kurul halinde çalışacak. Siyasi parti kapatma ile Yüce Divan yargılamalarına Genel Kurul bakacak.

Askerî Yargıtay ile AYİM’in kuruluşu, işleyişi, yargılama usulleri, mensuplarının disiplin ve özlük işleri mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı esaslarına göre kanunla düzenlenir.

HSYK, 22 asıl ve 12 yedek üyeden oluşacak, Başkanı  Adalet Bakanı olacak, Müsteşarı doğal üye olacak. Birinci sınıf hakim ve savcılar ile idari yargı hakim ve savcıları da Kurul’da görev yapacak.

 

Genel olarak bakıldığında Türk toplumu olarak EVET demeyi seviyoruz

 

Yourm: Fatih AK